Homo Helden uit landen waar holebi zijn strafbaar is.




In veel Afrikaanse landen riskeren homo's jarenlange celstraffen. Toch poseerden enkele Afrikaanse homo's trots voor de Nederlandse fotograaf Ernst Coppejans. De serie is nu bekroond met de fotografieprijs SO 2014. SO staat voor Selection Of dutch photography en is de fotografiewedstrijd die gaat over de creatieve identiteit van de professionele fotograaf. De wereld van de fotografie is dynamisch en als fotograaf moet je je duidelijk kunnen onderscheiden in persoonlijke visie en stijl. De SO2014 is een belangrijke Nederlandse fotografieprijs.

Fotograaf Ernst Coppejans, 40, trok in november 2013 naar Senegal met enkel twee telefoonnummers op zak. "Meer had ik niet, de hele reis was een gok, een half jaar vanuit Nederland zocht ik naar West-Afrikaanse holebi's voor mijn fotoserie Dans le Millieu, maar ik kon ze niet vinden, en ik zou ze nooit vinden, ik besefte ik moest naar hun eigen land reizen."

Het idee om homo's te fotograferen ontstond tijdens een eerder bezoek aan West Afrika. Het leven als homoseksueel, lesbienne of transgender is in West Afrika vaak extreem zwaar. Een normaal leven leiden is niet mogelijk. Dat raakte me. Ik was benieuwd hoe zij daarmee om gingen, wilde ze ontmoeten, naar ze luisteren en portretteren. Het is een onderwerp dat dichtbij me ligt omdat ik zelf ook homoseksueel ben. In Nederland is dat geaccepteerd, maar in heel veel andere landen ben je dan echt letterlijk de klos. Want in veel West-Afrikaanse landen is homoseksualiteit bij wet verboden, en staan er zelfs zware straffen op. In Senegal riskeer je tien jaar celstraf, in Gambia veertien jaar.

In Sengal legde de fotograaf het eerste contact met de geportretteerden via een organisatie die officieel voorlichting geeft over HIV, maar ook opkomt voor de belangen van homoseksuelen. Nadien portretteerde hij in dertig dagen tijd vijftig homo's en enkele lesbiennes en koppeltjes, ook woonde hij geheime holebi bijeenkomsten bij in een verlaten ziekenhuispand. Een uit Gambia gevluchte homo hielp hem als tolk. Het eerste portret maakte Coppejans tijdens de holebi bijeenkomst, waar hij ook de jongen met de blauwe tong ontmoette (hij had juist een snoepje gegeten), over die foto zegt de fotograaf: "Het is een van mijn favoriete foto's, omdat hij vrolijk lijkt, maar dat niet is. Kijk maar in zijn ogen, ze stralen niets uit, er is geen blijdschap."

De fotograaf sprak de taal niet maar kreeg hulp van een tolk. Er wat een klik, ondanks dat ik de taal niet sprak begrepen we elkaar. Ik had verwacht met een serie terug te komen waarop de mensen onherkenbaar in beeld kwamen. Afgewende gezichten, dat soort beeld. In West-Afrikaanse landen verbieden ze namelijk onnatuurlijk contact met iemand van hetzelfde geslacht, er staat maximaal vijf jaar celstraf op. Tegen mijn verwachting in wilden ze met hun gezicht vol in beeld. Daardoor lopen ze mogelijk gevaar, maar ze weigeren zich te verstoppen. Deze jongeren zijn door hun geaardheid verstoten door hun familie. Een goede baan vinden is ook bijna onmogelijk. Ook huisvesting en medische zorg zijn onbereikbaar. Ze hebben steun aan elkaar. Ze zijn elkaars nieuwe familie. Ze zijn trots op zichzelf.

Om hun privé situatie anoniem te houden, fotografeerde Coppejans nooit bij de mensen thuis, maar op straat of op afgelegen locaties. "Steeds meer jonge mensen komen uit de kast, maar worden verstoten, mishandeld en soms opgepakt." Een uitzondering is de man in het witte shirt, wiens huid wordt overschaduwd door de boom achter hem. "Hij is homo en woont nog thuis bij zijn familie, samen met acht of negen homo vrienden. Zijn homoseksualiteit wordt gedoogd, omdat hij een zeer getalenteerd bruidsjurken ontwerper is, en veel geld verdient. Maar er mag niet worden gepraat over zijn geaardheid. Achteraf besefte ik: ik ben hen, maar alleen geboren in een ander land. Zij worden niet geaccepteerd om wie ze zijn, maar toch zijn ze zo trots. Dat vind ik indrukwekkend.'

Na een maand keerde Coppejans zwaar onder de indruk huiswaarts. Mijn geheugenkaarten hield ik goed verborgen, zodat de foto's niet in verkeerde handen konden vallen. Ik hoop met deze serie een onderdrukte groep een gezicht te geven. Het is een onderwerp dat in onder de aandacht wil brengen. Soms lijkt het wel of de problematiek rondom de homoseksualiteit alleen maar groter wordt, ik hoop dat ik er aan kan bijdragen het bespreekbaar te maken.
Link naar website van de fotograaf: KLIK HIER


Bron: volkskrant.nl en www.pf.nl en www.so2014.nl 2014

Dit bericht is gepost op 30 November, 2014 en 3296 keer gelezen.